തിരുവനന്തപുരം: വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ശാസ്ത്രകൗതുകവും സർഗാത്മകതയും നൂതന ആശയങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് (ഐഐഎസ്ഇആർ) തിരുവനന്തപുരം സംഘടിപ്പിച്ച ദ്വിദിന ശാസ്ത്രോത്സവം ‘അന്വേക്ഷ 2026’ സമാപിച്ചു. വിതുരയിലുള്ള ഐഐഎസ്ഇആർ ക്യാമ്പസിൽ നടന്ന ശാസ്ത്രോത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണം 66-ലധികം പ്രോജക്ടുകളും ശാസ്ത്രീയ മാതൃകകളും ഉൾപ്പെട്ട ഗ്രാൻഡ് സയൻസ് എക്സ്പോയായിരുന്നു.
ഐഐഎസ്ഇആർ തിരുവനന്തപുരം ഡയറക്ടർ പ്രൊഫ. എസ്. മുർത്തി ശ്രീനിവാസുലു ഒക്ടോബർ 29-ന് വൈകിട്ട് ആറിന് ശാസ്ത്രോത്സവം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ സംഗീതം, നൃത്തം, നാടകം തുടങ്ങിയ കലാപരിപാടികളും ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിന് മാറ്റുകൂട്ടി.
‘അന്വേക്ഷ’ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം തന്നെ അന്വേഷണവും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കലുമാണെന്ന് ഉദ്ഘാടന പ്രസംഗത്തിൽ ഡയറക്ടർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും അധ്യാപകർക്കും ഒരുപോലെ പഠനം നിരന്തരമായ പ്രക്രിയയാണ്. അനുഭവങ്ങളും നിരീക്ഷണങ്ങളും അവയിൽനിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന ചോദ്യങ്ങളുമാണ് ശാസ്ത്രപുരോഗതിക്കും സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും പ്രചോദനമാകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
66-ലധികം ശാസ്ത്രപ്രോജക്ടുകൾ പ്രദർശനത്തിൽ
ഒക്ടോബർ 30, 31 തീയതികളിൽ നടന്ന ഗ്രാൻഡ് സയൻസ് എക്സ്പോയിൽ വിവിധ സ്കൂളുകളിൽ നിന്നും കോളേജുകളിൽ നിന്നുമുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളും പൊതുജനങ്ങളും പങ്കെടുത്തു. ആദ്യദിവസം 10 കോളേജുകളിൽ നിന്നും നാല് സ്കൂളുകളിൽ നിന്നുമായി ഏകദേശം 850 സന്ദർശകരെത്തി. രണ്ടാം ദിവസം ആറ് സ്കൂളുകളിൽ നിന്നും രണ്ട് കോളേജുകളിൽ നിന്നുമായി 600-ഓളം വിദ്യാർത്ഥികളും പ്രദർശനം സന്ദർശിച്ചു.
കേരളത്തിലെ കൊല്ലം, തിരുവനന്തപുരം, ഇടുക്കി, എറണാകുളം, ആലപ്പുഴ ജില്ലകൾക്കു പുറമെ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കന്യാകുമാരി, മധുര എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രദർശനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
തമോഗർത്തങ്ങൾ മുതൽ പ്രോട്ടീൻ സപ്ലിമെന്റുകൾ വരെ
ഐഐഎസ്ഇആർ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന ശാസ്ത്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങളും സർഗാത്മകതയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി പ്രോജക്ടുകളാണ് എക്സ്പോയിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. തമോഗർത്തങ്ങളുടെ കൂട്ടിയിടി നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള പഠനങ്ങൾ മുതൽ ആരോഗ്യകരമായ പ്രോട്ടീൻ സപ്ലിമെന്റുകളുടെ വികസനം വരെയുള്ള വിഷയങ്ങൾ പ്രദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി.
സംവേദനാത്മക പ്രദർശനങ്ങൾ, പ്രവർത്തനക്ഷമമായ മാതൃകകൾ, ശാസ്ത്രീയ പരീക്ഷണങ്ങളുടെ അവതരണങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ സങ്കീർണമായ ശാസ്ത്രീയ ആശയങ്ങൾ പോലും ലളിതമായും ആകർഷകമായും വിദ്യാർത്ഥികൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
വിവിധ വിജ്ഞാനശാഖകളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് പുതിയ ആശയങ്ങൾ
അക്കാദമിക പഠനത്തിനും ഗവേഷണത്തിനും അപ്പുറത്തേക്ക് ചിന്തിക്കാനും വിവിധ വിജ്ഞാനശാഖകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കാനും അന്വേക്ഷ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് അവസരമൊരുക്കി.
ഒരു അന്തർവിഷയ പ്രോജക്ട് അവതരിപ്പിച്ച ഐഐഎസ്ഇആർ തിരുവനന്തപുരം രണ്ടാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥി, ഫിസിക്സ് അധ്യാപകനുമായി നടത്തിയ സംവാദം തങ്ങളുടെ പ്രോജക്ടിന് പുതിയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ നൽകിയതായി പറഞ്ഞു. ഇതുവരെ ഗണിതവും ജീവശാസ്ത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന പഠനത്തിൽ ഫിസിക്സിനും പ്രധാന പങ്കുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാനും പ്രോജക്ട് കൂടുതൽ സമഗ്രമാക്കാനുള്ള സാധ്യതകൾ മനസ്സിലാക്കാനും ഈ സംവാദം സഹായിച്ചുവെന്നും വിദ്യാർത്ഥി വ്യക്തമാക്കി.
നാഗർകോവിലിൽ നിന്നെത്തിയ വിദ്യാർത്ഥിയായ അഭിനേഷിനും പ്രദർശനം ഏറെ കൗതുകകരമായ അനുഭവമായി. ഡ്രോണുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണം, ഭൂകമ്പ നിരീക്ഷണം തുടങ്ങി നിരവധി വിഷയങ്ങളിലുള്ള പ്രദർശനങ്ങൾ തനിക്ക് ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഗവേഷണ ലബോറട്ടറികൾ നേരിട്ടറിയാൻ അവസരം
ഐഐഎസ്ഇആറിലെ ഗവേഷണ ലബോറട്ടറികൾ സന്ദർശിക്കാനും അവിടെ നടക്കുന്ന ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കാനും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. അധ്യാപകരുടെയും ഗവേഷണ വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും മാർഗനിർദേശത്തിൽ നടന്ന ലബോറട്ടറി സന്ദർശനങ്ങൾ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രായോഗിക വശങ്ങൾ അടുത്തറിയാൻ സഹായിച്ചു.
ശാസ്ത്രീയ ഉപകരണങ്ങൾ, പരീക്ഷണ രീതികൾ, വിവിധ ഗവേഷണ മേഖലകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കാനും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സാധിച്ചു.
നെടുമങ്ങാട്ടുനിന്നെത്തിയ ഒരു അധ്യാപകൻ ഇലക്ട്രോൺ മൈക്രോസ്കോപ്പ് ആദ്യമായി കാണാൻ കഴിഞ്ഞ അനുഭവം പങ്കുവെച്ചു. തന്മാത്രയുടെ ഘടന നേരിട്ട് കാണിച്ചുതന്നത് ഏറെ ആവേശകരമായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ശാസ്ത്രകൗതുകം പുതുതലമുറയിലേക്ക്
യുവ ഗവേഷകരും പൊതുസമൂഹവും തമ്മിൽ അർത്ഥവത്തായ ആശയവിനിമയം സാധ്യമാക്കുകയും ശാസ്ത്രീയ ചിന്താഗതിയും അന്വേഷണാത്മക മനോഭാവവും പുതുതലമുറയിൽ വളർത്തുകയും ചെയ്യുകയാണ് അന്വേക്ഷയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
ശാസ്ത്രവും സമൂഹവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഗവേഷണ താൽപ്പര്യങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളുമായി പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള വേദിയായും അന്വേക്ഷ 2026 മാറി.